Solvabiliteit berekenen: formule, norm en betekenis

Solvabiliteit berekenen doe je door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal. De solvabiliteit laat zien welk deel van de bezittingen met eigen geld is gefinancierd en hoe goed een onderneming op lange termijn aan haar verplichtingen kan blijven voldoen. Voor controllers is het de belangrijkste maatstaf voor financiële weerbaarheid.

Banken, investeerders en kredietverzekeraars kijken naar dit percentage voordat ze financiering verstrekken. Een lage solvabiliteit betekent een grote afhankelijkheid van vreemd vermogen — en daarmee een hoger risico bij tegenvallende resultaten.

Wat betekent solvabiliteit?

Solvabiliteit is de verhouding tussen eigen vermogen en het totale vermogen op de balans. Waar liquiditeit gaat over de korte termijn (kun je de rekeningen van deze maand betalen?), gaat solvabiliteit over de lange termijn: blijft de onderneming overeind als het een paar jaar minder gaat?

• Hoge solvabiliteit: veel eigen vermogen, weinig schuld, veel ruimte om schokken op te vangen.
• Lage solvabiliteit: veel vreemd vermogen, hogere rentelast en minder onderhandelingsruimte bij de bank.

De formule om solvabiliteit te berekenen

De meest gebruikte formule is:

Solvabiliteit (%) = (eigen vermogen / balanstotaal) × 100

1. Neem het eigen vermogen uit de balans (gestort kapitaal, reserves en onverdeelde winst).
2. Neem het balanstotaal: de som van alle activa.
3. Deel het eigen vermogen door het balanstotaal en vermenigvuldig met 100.

Een veelgebruikte variant is de debt-to-equity ratio: vreemd vermogen gedeeld door eigen vermogen. Die laat dezelfde verhouding zien, maar vanuit het perspectief van de schuld.

Rekenvoorbeeld solvabiliteit

Een onderneming heeft een balanstotaal van €4.000.000 en een eigen vermogen van €1.200.000.

Solvabiliteit = (1.200.000 / 4.000.000) × 100 = 30%.

Post	Bedrag
Eigen vermogen	€1.200.000
Vreemd vermogen	€2.800.000
Balanstotaal	€4.000.000
Solvabiliteit	30%

Wat is een goede solvabiliteit?

Als vuistregel geldt een solvabiliteit van 25% tot 40% als gezond, maar de norm verschilt sterk per sector. Kapitaalintensieve bedrijven (vastgoed, productie) zitten vaak lager omdat bezittingen als onderpand dienen; dienstverleners en softwarebedrijven zitten doorgaans hoger. Vergelijk daarom altijd binnen de eigen branche en kijk naar de trend over meerdere jaren in plaats van naar één momentopname.

Solvabiliteit verbeteren

• Winst inhouden: minder dividend uitkeren laat het eigen vermogen groeien.
• Aflossen: schulden verlagen verkleint het balanstotaal en het vreemd vermogen.
• Balans opschonen: niet-productieve activa afstoten.
• Kapitaal aantrekken: een agiostorting of nieuwe aandeelhouder verhoogt het eigen vermogen direct.

Solvabiliteit in de maandrapportage

Solvabiliteit wordt vaak alleen bij de jaarrekening berekend, terwijl bankcovenanten maandelijks worden getoetst. Neem de ratio daarom op in je vaste rapportageset, naast EBITDA en de liquiditeitsratio's, zodat afwijkingen opvallen voordat ze een probleem worden. Bij meerdere entiteiten reken je de ratio zowel per entiteit als geconsolideerd door.

Veelgestelde vragen over solvabiliteit

Wat is de formule voor solvabiliteit?
Solvabiliteit = (eigen vermogen / balanstotaal) × 100. Het antwoord is een percentage.

Wat is het verschil tussen solvabiliteit en liquiditeit?
Solvabiliteit meet de vermogensstructuur op lange termijn; liquiditeit meet of je op korte termijn aan je betalingsverplichtingen kunt voldoen.

Is een hogere solvabiliteit altijd beter?
Niet per definitie. Heel veel eigen vermogen kan betekenen dat kapitaal onvoldoende rendeert; vreemd vermogen is doorgaans goedkoper en werkt als hefboom op het rendement.

Welke solvabiliteit eist een bank?
Dat verschilt per bank en sector, maar bij ondernemingsfinanciering wordt vaak een minimum van rond de 25% tot 30% gevraagd, soms vastgelegd in een covenant.

Solvabiliteit automatisch in je rapportage

In Smartbooks staan solvabiliteit, liquiditeit en rentabiliteit standaard in je rapportages — per entiteit en geconsolideerd, zonder Excel-werk. Plan een demo en zie het op je eigen cijfers.